Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nie rekomenduje objęcia refundacją tafasytamabu w skojarzeniu z lenalidomidem i rytuksymabem u dorosłych pacjentów z nawrotowym lub opornym na leczenie chłoniakiem grudkowym. Wyniki badania inMIND wskazują na wydłużenie czasu bez progresji choroby i większy odsetek odpowiedzi na leczenie, jednak AOTMiT zwróciła uwagę na krótki okres obserwacji, brak dojrzałych danych dotyczących przeżycia całkowitego oraz przewidywane obciążenie budżetu NFZ.
Rekomendacja nr 134/2026, wydana 10 września 2026 roku, dotyczy produktu leczniczego Minjuvi, czyli tafasytamabu, stosowanego w skojarzeniu z lenalidomidem i rytuksymabem. Terapia miała zostać włączona do części programu lekowego B.12.FM przeznaczonej dla chorych na chłoniaka grudkowego.
Wniosek obejmował dorosłych pacjentów z chłoniakiem grudkowym w stopniu 1–3a, u których wcześniej zastosowano co najmniej jedną linię leczenia ogólnoustrojowego. Warunkiem kwalifikacji miał być także stan sprawności od 0 do 2 według skali ECOG. Jest to zatem grupa chorych, u których doszło do nawrotu choroby albo wcześniejsze leczenie nie przyniosło oczekiwanej odpowiedzi.
Negatywna rekomendacja Prezesa AOTMiT nie oznacza zakwestionowania aktywności klinicznej ocenianego schematu. Agencja potwierdziła, że badanie z randomizacją wykazało przewagę terapii TAFA+R² nad lenalidomidem z rytuksymabem. O decyzji przesądziło jednak szersze spojrzenie na dostępne dowody, ich ograniczenia, istniejące możliwości leczenia oraz przewidywane koszty dla płatnika publicznego.
Wyraźna różnica w czasie bez progresji choroby
Podstawą oceny klinicznej było podwójnie zaślepione badanie inMIND, w którym tafasytamab w skojarzeniu z lenalidomidem i rytuksymabem porównano z placebo dodanym do lenalidomidu i rytuksymabu. Mediana okresu obserwacji dla analizowanych wyników wynosiła około 14 miesięcy. W ocenie badaczy mediana przeżycia wolnego od progresji choroby wyniosła 22,4 miesiąca w grupie leczonej tafasytamabem oraz 13,9 miesiąca w grupie kontrolnej. Oznacza to różnicę wynoszącą 8,5 miesiąca. Niezależna komisja oceniająca wyniki nie osiągnęła jeszcze mediany przeżycia wolnego od progresji w grupie otrzymującej tafasytamab, natomiast w grupie kontrolnej wyniosła ona 16 miesięcy.
Korzyść odnotowano również w odniesieniu do odpowiedzi na leczenie. Ogólny odsetek odpowiedzi wyniósł 83,5 proc. w grupie TAFA+R² i 72,4 proc. w grupie kontrolnej. Całkowitą odpowiedź uzyskano odpowiednio u 45,4 oraz 34,2 proc. pacjentów. Mediana czasu utrzymywania się odpowiedzi wynosiła 21,2 miesiąca po zastosowaniu tafasytamabu i 13,6 miesiąca w grupie porównawczej.
W badaniu PET całkowitą odpowiedź stwierdzono u 49,4 proc. pacjentów otrzymujących oceniany schemat i u 39,8 proc. chorych z grupy kontrolnej. Różnice dotyczące przeżycia wolnego od progresji oraz odpowiedzi na leczenie były istotne statystycznie.
Inaczej wyglądały wyniki dotyczące przeżycia całkowitego. W chwili przeprowadzania analizy dane pozostawały niedojrzałe, a mediany przeżycia nie osiągnięto. Nie wykazano również istotnych statystycznie różnic w jakości życia ocenianej za pomocą kwestionariuszy EORTC QLQ-C30, EQ-5D-5L i FACT-Lym. Pełną analizę przeżycia całkowitego zaplanowano po pięciu latach obserwacji.
Co wiadomo o bezpieczeństwie terapii? W badaniu inMIND nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w odniesieniu do ogólnej częstości zdarzeń niepożądanych pojawiających się podczas leczenia, zdarzeń w stopniu 3. i 4. ani ciężkich zdarzeń niepożądanych. Zdarzenia niepożądane uznane za związane z leczeniem występowały częściej w grupie tafasytamabu: dotyczyły 73,7 proc. pacjentów, w porównaniu z 65,8 proc. w grupie kontrolnej. Nie stwierdzono jednak istotnej statystycznie różnicy w częstości związanych z leczeniem zdarzeń niepożądanych o nasileniu 3. lub 4. stopnia.
W grupie TAFA+R² rzadziej dochodziło do zgonu z powodu progresji choroby – takie zdarzenie odnotowano u 1,8 proc. pacjentów, wobec 6,3 proc. w grupie kontrolnej. Jednocześnie COVID-19, zapalenie płuc wywołane przez COVID-19, biegunka, świąd oraz ból pleców występowały z istotnie statystycznie większą częstością w grupie otrzymującej tafasytamab. Z kolei istotne statystycznie różnice na korzyść tej terapii odnotowano w odniesieniu do silnego bólu brzucha oraz obrzęku obwodowego.
Tafasytamab jest już stosowany w innym rodzaju chłoniaka
Tafasytamab jest przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko antygenowi CD19, który występuje na powierzchni limfocytów B. Po związaniu z tym antygenem lek uruchamia mechanizmy prowadzące do zniszczenia komórki. Minjuvi jest obecnie finansowany w Polsce w ramach programu B.12.FM, ale w innym wskazaniu – w skojarzeniu z lenalidomidem u chorych na chłoniaka rozlanego z dużych komórek B, czyli DLBCL. Oceniany wniosek dotyczył rozszerzenia refundacji na chorych z nawrotowym lub opornym na leczenie chłoniakiem grudkowym.
W proponowanym schemacie tafasytamab miał być podawany dożylnie w dawce zależnej od masy ciała. Terapia skojarzona miała trwać maksymalnie 12 cykli, przy czym podawanie rytuksymabu kończyłoby się po pięciu cyklach.
Europejskie wytyczne ESMO z 2025 roku i amerykańskie zalecenia NCCN z 2026 roku uwzględniają schemat TAFA+R² jako jedną z możliwości leczenia nawrotowego lub opornego na leczenie chłoniaka grudkowego. Nie jest to jednak jedyna dostępna opcja. W zależności od linii leczenia i sytuacji klinicznej pacjenta stosowane mogą być między innymi schematy oparte na rytuksymabie lub obinutuzumabie, przeciwciała bispecyficzne, terapia CAR-T oraz zanubrutynib z obinutuzumabem.
AOTMiT zwróciła uwagę, że bezpośrednie porównanie było dostępne wyłącznie dla schematu TAFA+R² i terapii lenalidomidem z rytuksymabem. W przypadku siedmiu pozostałych komparatorów wnioskodawca posłużył się porównaniami pośrednimi, a część danych została objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. W analizie bezpieczeństwa pozostałych porównań przedstawiono jedynie proste zestawienie wyników różnych badań. Taka metoda nie pozwala na równie wiarygodne wnioskowanie jak bezpośrednie badanie z randomizacją. Nie odnaleziono także badań pokazujących stosowanie schematu TAFA+R² w rzeczywistej praktyce klinicznej.
Krótki okres obserwacji ma szczególne znaczenie w przypadku chłoniaka grudkowego. Jest to nowotwór rozwijający się zwykle powoli, o przewlekłym i nawrotowym przebiegu. Według danych przytoczonych przez AOTMiT średni czas przeżycia wynosi 7–10 lat, a blisko jedna piąta chorych żyje 20 lat lub dłużej. Ocena długoterminowej wartości nowej terapii wymaga więc znacznie dłuższej obserwacji niż kilkanaście miesięcy.
W 2023 roku w Polsce odnotowano 673 nowe zachorowania na chłoniaka grudkowego oraz 136 zgonów wśród osób od 15. roku życia.
Czytaj także: Co po niepowodzeniu inhibitorów BTK? Potrzeby chorych na PBL i chłoniaka z komórek płaszcza
Koszt leczenia i wpływ na budżet NFZ
W analizie ekonomicznej terapia TAFA+R² została uznana za droższą, ale skuteczniejszą od lenalidomidu z rytuksymabem oraz od rytuksymabu stosowanego samodzielnie. Po uwzględnieniu zaproponowanego instrumentu dzielenia ryzyka wskaźniki kosztu uzyskania dodatkowego roku życia skorygowanego o jakość znajdowały się poniżej obowiązującego progu opłacalności. Oceniana terapia nie była tańsza od wszystkich dostępnych możliwości. Bez uwzględnienia instrumentu dzielenia ryzyka koszt całego schematu TAFA+R² oszacowano na około 1,12 mln zł. Dla porównania koszt schematu R-CVP wynosił około 595 tys. zł. Terapia z tafasytamabem była również droższa od części schematów wykorzystywanych od drugiej linii leczenia.
AOTMiT wskazała także zastrzeżenia do zastosowanej metody oceny kosztów w części porównań oraz do niektórych założeń dotyczących długości leczenia. Model ekonomiczny obejmował 40-letni horyzont czasowy, a więc wymagał przewidywania efektów terapii daleko poza kilkunastomiesięczny okres obserwacji w badaniu. W wersji bez instrumentu dzielenia ryzyka refundacja Minjuvi miałaby – według analizy wnioskodawcy – zwiększyć wydatki NFZ o około 77,24 mln zł w pierwszym roku i o 115,24 mln zł w drugim roku. Dane dla wariantu uwzględniającego instrument dzielenia ryzyka zostały w opublikowanym dokumencie zasłonięte jako poufne. AOTMiT uznała proponowane warunki podziału ryzyka za niewystarczające.
Dlaczego rekomendacja jest negatywna? W uzasadnieniu decyzji Prezes AOTMiT wskazał jednocześnie na wyniki analiz i związane z nimi niepewności, znaczne obciążenie budżetu płatnika oraz brak niezaspokojonej potrzeby zdrowotnej. W programie lekowym i katalogu chemioterapii znajdują się bowiem inne możliwości leczenia pacjentów z nawrotowym lub opornym chłoniakiem grudkowym.
Agencja uznała, że dostępne dane potwierdzają przewagę TAFA+R² nad lenalidomidem z rytuksymabem, ale nie pozwalają jeszcze pewnie ocenić wpływu terapii na długość życia oraz jej długoterminową efektywność. Znaczenie miały również brak bezpośrednich porównań z większością dostępnych terapii oraz koszty przewidywane po rozszerzeniu refundacji.
W innych państwach oceny tej terapii nie były jednolite. Australijska PBAC wydała rekomendację pozytywną, natomiast Kanadyjska Agencja Leków (Canada’s Drug Agency, CDA-AMC; wcześniej CADTH) – rekomendację pozytywną pod warunkiem obniżenia ceny leku. Brytyjski NICE ocenił terapię negatywnie z powodu niepewności dotyczących jej wartości klinicznej i ekonomicznej. Według informacji przekazanych AOTMiT Minjuvi nie był w ocenianym wskazaniu finansowany w żadnym z 30 analizowanych państw Unii Europejskiej i EFTA.
Rekomendacja Prezesa AOTMiT jest jednym z etapów postępowania refundacyjnego. Nie stanowi jeszcze ostatecznej decyzji o refundacji, ponieważ tę podejmuje minister zdrowia.
Co to oznacza dla pacjenta?
Negatywna rekomendacja AOTMiT oznacza, że na tym etapie Agencja nie poparła finansowania tafasytamabu z lenalidomidem i rytuksymabem w leczeniu nawrotowego lub opornego chłoniaka grudkowego. Nie oznacza to automatycznego zakończenia postępowania ani wycofania leku z leczenia DLBCL, w którym jest już refundowany. Pacjenci z chłoniakiem grudkowym nadal mogą korzystać z terapii dostępnych w programie lekowym B.12.FM oraz w katalogu chemioterapii. Wybór leczenia zależy między innymi od wcześniejszych terapii, czasu do nawrotu, stanu ogólnego, cech choroby i kryteriów obowiązującego programu. Ostateczna decyzja dotycząca dalszego postępowania refundacyjnego dla schematu TAFA+R² należy do ministra zdrowia.
Zobacz także: Programy lekowe w onkologii – aktualne zasady i dostępne terapie
FAQ
Czy AOTMiT stwierdziła, że Minjuvi jest nieskuteczny w chłoniaku grudkowym?
Nie. W badaniu inMIND terapia zawierająca tafasytamab wydłużała czas bez progresji choroby i zwiększała odsetek odpowiedzi w porównaniu z lenalidomidem i rytuksymabem. Negatywna rekomendacja wynikała z całokształtu oceny, w tym niedojrzałych wyników dotyczących przeżycia całkowitego, ograniczeń dostępnych porównań oraz kosztów dla NFZ.
Kogo obejmował wniosek refundacyjny?
Dorosłych pacjentów z nawrotowym lub opornym na leczenie chłoniakiem grudkowym w stopniu 1–3a, po co najmniej jednej wcześniejszej linii leczenia ogólnoustrojowego i w stanie sprawności 0–2 według skali ECOG.
Na czym miał polegać oceniany schemat leczenia?
Tafasytamab miał być stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem i rytuksymabem przez maksymalnie 12 cykli. Lek podaje się w infuzji dożylnej.
Jakie korzyści wykazano w badaniu inMIND?
Mediana przeżycia bez progresji w ocenie badacza wyniosła 22,4 miesiąca dla terapii zawierającej tafasytamab i 13,9 miesiąca w grupie kontrolnej. Ogólną odpowiedź na leczenie uzyskano odpowiednio u 83,5 i 72,4 proc. pacjentów.
Czy wiadomo, czy terapia wydłuża życie?
Na obecnym etapie nie można tego jednoznacznie potwierdzić. Dane dotyczące przeżycia całkowitego były niedojrzałe i nie wykazały istotnej statystycznie różnicy. Pełną analizę zaplanowano po pięciu latach obserwacji.
Czy Minjuvi jest obecnie refundowany w Polsce?
Tak, ale w innym wskazaniu. Tafasytamab w skojarzeniu z lenalidomidem jest finansowany w leczeniu wybranych pacjentów z chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B. Rekomendacja dotyczyła rozszerzenia refundacji na chłoniaka grudkowego.
Czy negatywna rekomendacja AOTMiT jest ostateczną decyzją?
Nie. Rekomendacja AOTMiT stanowi element procesu refundacyjnego. Ostateczną decyzję podejmuje minister zdrowia.
Jakie inne możliwości leczenia są dostępne?
AOTMiT wskazuje między innymi schematy wykorzystujące rytuksymab, obinutuzumab i chemioterapię, a w późniejszych liniach także przeciwciała bispecyficzne oraz – w odpowiednich sytuacjach klinicznych – terapię CAR-T. Dobór leczenia zawsze wymaga indywidualnej oceny hematologa.
Źródło: Rekomendacja nr 134/2026 Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji z 10 września 2026 roku w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Minjuvi (tafasytamab) w ramach programu lekowego B.12.FM „Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe”.
Od rozpoznania do terapii CAR-T – jak nie zgubić pacjenta w systemie
Kto może zostać zakwalifikowany do CAR-T? Prof. Sebastian Giebel wyjaśnia
• Artykuł zaktualizowano: