Próg 10 tysięcy urodzeń to mierzalny efekt programu, który wystartował 1 czerwca 2024 r. i został zaprojektowany jako pełne finansowanie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, z jasno opisanymi wariantami leczenia i kryteriami kwalifikacji. Według danych resortu zdrowia, 10-tysięczne dziecko urodziło się w styczniu 2026 r., a od stycznia 2025 r. – gdy odnotowano pierwsze narodziny w programie – na świat przyszło łącznie 5 023 chłopców i 5 032 dziewczynki.
10 tysięcy urodzeń dzięki in vitro: co mówią dane po 19 miesiącach programu
Za tymi narodzinami stoi duża skala działań klinicznych: od startu programu potwierdzono 23 691 ciąż klinicznych, a realizacja odbywa się w sieci 58 ośrodków. Najwięcej dzieci urodziło się dotąd w województwie mazowieckim (1 988), a kolejne miejsca zajęły małopolskie (1 218), pomorskie (1 213) i wielkopolskie (1 210).
Warto dodać, że już na koniec 2025 r. Ministerstwo Zdrowia raportowało 9 525 urodzeń, 23 507 ciąż klinicznych oraz tysiące par objętych kolejnymi etapami procedury, co pokazuje, że „10 tysięcy” w styczniu 2026 r. było naturalną konsekwencją dynamiki programu.
Dlaczego refundacja in vitro ma znaczenie zdrowotne, a nie tylko „demograficzne”
Niepłodność nie jest niszowym problemem – WHO szacuje, że dotyka około 1 na 6 osób na świecie. W polskich szacunkach publicznych pojawia się skala 1–1,5 mln par mierzących się z niepłodnością. W takim kontekście refundacja jest elementem polityki zdrowotnej, który zmniejsza barierę kosztów i skraca drogę pacjentów do leczenia zgodnego ze standardami.
Resort zdrowia podkreśla również aspekt równości dostępu oraz komponent onkopłodności – czyli możliwość zabezpieczenia materiału rozrodczego u osób, u których leczenie przeciwnowotworowe może upośledzać płodność.
Finansowanie programu in vitro 2024–2028: ile pieniędzy i na jak długo
Program jest zaplanowany do 31 grudnia 2028 r. i ma gwarancję finansowania na poziomie co najmniej 500 mln zł rocznie z budżetu państwa. W komunikacie z 23 stycznia 2026 r. Ministerstwo Zdrowia wskazało, że w 2025 r. wydatkowano 600 mln zł, a w budżecie na 2026 r. zaplanowano zwiększenie kwoty o kolejne 100 mln zł.
Z perspektywy pacjenta kluczowe jest to, że finansowanie obejmuje całą, spójną ścieżkę medyczną – od kwalifikacji i badań, po elementy procedury niezbędne dla bezpieczeństwa i skuteczności.
Co dokładnie obejmuje refundacja in vitro w programie
W praktyce refundacja jest pomyślana jako pokrycie pełnej procedury medycznie wspomaganej prokreacji. Oznacza to, że finansowana jest kwalifikacja par, obowiązkowe badania oraz kolejne etapy postępowania, które – w zależności od wskazań – mogą obejmować zarówno część kliniczną, jak i biotechnologiczną.
W 2026 r. (od 1 stycznia) opisywano też porządkowanie organizacji programu, m.in. doprecyzowanie rozumienia „cyklu” oraz podejście ukierunkowane na ograniczanie ciąż wielopłodowych (np. poprzez rekomendacje dotyczące hodowli do stadium blastocysty i pojedynczego transferu zarodka). To ważne, bo w refundacji liczy się nie tylko dostęp, ale i jakość oraz bezpieczeństwo praktyki klinicznej.
Kto może skorzystać z programu: kryteria kwalifikacji i limity wieku
Najprościej mówiąc, program jest adresowany do par pozostających w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu, objętych ubezpieczeniem zdrowotnym, u których stwierdzono bezwzględną przyczynę niepłodności albo nieskuteczność leczenia prowadzonego zgodnie z rekomendacjami w okresie 12 miesięcy przed zgłoszeniem. Uwzględniono także pary, które mają kriokonserwowane i przechowywane zarodki z wcześniejszych procedur.
Limity wieku są zależne od zastosowanego wariantu: przy wykorzystaniu własnych komórek jajowych lub dawstwa nasienia – kobiety do 42. roku życia; przy dawstwie oocytów lub dawstwie zarodka – kobiety do 45. roku życia; mężczyźni do 55. roku życia.
Z programu mogą skorzystać:
– pary pozostające w związku małżeńskim lub we wspólnym pożyciu;
– objęte ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
– u których stwierdzono i potwierdzono dokumentacją medyczną, bezwzględną przyczynę niepłodności lub nieskuteczne zgodne z rekomendacjami i standardami praktyki lekarskiej leczenie niepłodności w okresie 12 miesięcy poprzedzających zgłoszenie do Programu;
– które mają kriokonserwowane i przechowywane zarodki, w ramach wcześniej realizowanych procedur;
– kobiety do 42. roku życia – w przypadku korzystania z własnych komórek jajowych lub dawstwa nasienia,
– kobiety do 45. roku życia –w przypadku korzystania z dawstwa oocytów lub dawstwa zarodka,
– mężczyźni do 55. roku życia;
– pacjenci z chorobami onkologicznymi – kobiety od okresu dojrzewania do 40. roku życia i mężczyzn od okresu dojrzewania do 45. roku życia (pobranie gamet przed lub w trakcie leczenia onkologicznego i ich przechowywanie).
Onkopłodność w programie: szansa na rodzicielstwo po leczeniu przeciwnowotworowym
Jednym z najbardziej praktycznych i „życiowych” elementów programu jest komponent zabezpieczenia płodności dla pacjentów onkologicznych. Chodzi o pobranie gamet przed lub w trakcie leczenia onkologicznego i ich przechowywanie, aby po zakończeniu terapii nie zaczynać od zera w sytuacji, gdy płodność została osłabiona. Program obejmuje w tym zakresie kobiety od okresu dojrzewania do 40. roku życia oraz mężczyzn od okresu dojrzewania do 45. roku życia.
Dane z końca 2025 r. pokazują, że potrzeba jest realna: 1 626 osób zgłosiło chęć zabezpieczenia płodności, a 1 413 rzeczywiście zamroziło gamety w ramach programu.
Ile prób in vitro jest refundowanych: warianty procedur w programie
Program nie opiera się na jednym scenariuszu, bo niepłodność ma różne przyczyny i wymaga różnych rozwiązań. Refundacja przewiduje do 4 cykli zapłodnienia z własnymi komórkami rozrodczymi lub z dawstwem nasienia, do 2 cykli zapłodnienia z oocytami dawczyń (z możliwością zapłodnienia 6 komórek rozrodczych w jednym cyklu) oraz do 6 cykli z dawstwem zarodków.
Jak zacząć: ścieżka pacjenta krok po kroku w realnym życiu
W praktyce punktem startowym jest dokumentacja medyczna i wybór ośrodka realizującego program. Publiczne źródła udostępniają mapę placówek, co ułatwia znalezienie miejsca z dogodnym dojazdem i dostępnością terminów.
Następnie para przechodzi kwalifikację oraz obowiązkowe badania. W części sytuacji – szczególnie przy korzystaniu z komórek rozrodczych lub zarodków z dawstwa – wymagane jest także zaświadczenie od psychologa potwierdzające gotowość do rodzicielstwa niegenetycznego, przy czym liczba konsultacji psychologicznych w programie nie jest limitowana i zależy od potrzeb pacjentów oraz oceny specjalisty.
Dr Łukasz Sroka: Coraz więcej chorych onkologicznych chce zabezpieczyć płodność
Pytania i odpowiedzi
Czy program in vitro w Polsce jest refundowany i do kiedy trwa?
Tak. To rządowy program finansowania procedur medycznie wspomaganej prokreacji, zaplanowany do 31 grudnia 2028 r.
Kto może skorzystać z refundacji in vitro?
Pary w małżeństwie lub we wspólnym pożyciu, objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, z udokumentowaną przyczyną niepłodności lub nieskutecznością leczenia w ostatnich 12 miesiącach, a także pary z wcześniej zamrożonymi zarodkami.
Jakie są limity wieku w programie in vitro 2024–2028?
Kobiety do 42 lat przy własnych komórkach jajowych lub dawstwie nasienia, kobiety do 45 lat przy dawstwie oocytów lub dawstwie zarodka, mężczyźni do 55 lat.
Czy program obejmuje osoby leczące się onkologicznie?
Tak. Program umożliwia zabezpieczenie płodności poprzez pobranie i przechowywanie gamet przed lub w trakcie leczenia onkologicznego; obejmuje kobiety do 40 lat i mężczyzn do 45 lat (od okresu dojrzewania).
Co jest finansowane w ramach refundacji in vitro?
Refundowane są kwalifikacja par, obowiązkowe badania oraz elementy procedury niezbędne do bezpiecznego i skutecznego przeprowadzenia in vitro.
Ile cykli in vitro można mieć refundowanych?
Do 4 cykli z własnymi komórkami rozrodczymi lub dawstwem nasienia, do 2 cykli z oocytami dawczyń oraz do 6 cykli z dawstwem zarodków (zgodnie z wariantami programu).
Czy można wejść do programu, jeśli para ma już zamrożone zarodki sprzed startu programu?
Tak, program przewiduje możliwość udziału par posiadających kriokonserwowane i przechowywane zarodki z wcześniejszych procedur.
Jak znaleźć ośrodek realizujący program in vitro?
Dostępna jest publiczna mapa placówek realizujących program, co pozwala wybrać ośrodek w swoim regionie.
Czy w programie są konsultacje psychologiczne?
Tak, a przy dawstwie komórek rozrodczych lub zarodków para musi uzyskać zaświadczenie od psychologa o gotowości do rodzicielstwa niegenetycznego; liczba konsultacji nie jest limitowana.
Jakie są efekty programu na dziś: czy rzeczywiście działa?
W styczniu 2026 r. odnotowano 10-tysięczne urodzone dziecko w programie, a od startu uzyskano 23 691 ciąż klinicznych; program realizuje 58 ośrodków.